මීට කලින් අප සාකච්ඡා කරන ලද්දේ, ලලිත් කොතලාවල විසින් මෙහෙයවන ලද ‘මූල්ය ප්රාග්ධනය’ සතුව පැවති සුවිශේෂීභාවය යි. ඔහුගේ මූල්යකරණයේ තිබූ සුවිශේෂී ගුණය වූයේ, පහළ සමාජ තට්ටු වෙතට මූල්ය ධනය සමීප කිරීමයි. ඉන් අදහස් වන්නේ, පහළම තට්ටුවලට අවශ්ය ප්රාග්ධන වෙළදපොළ සැපයීමයි. සාමාන්යයෙන්, ලංකාවේ වාණිජ බැංකු සහ රාජ්ය බැංකු දෛනික යැපීම් මත පරාධීන වන සමාජ ස්ථර සඳහා ප්රාග්ධනය සපයන සිල්ලර වෙළදාම කරන්නේ නැත. උදාහරණයක් වශයෙන්, උදේට රුපියල් 2000 ක් පොලී කරුවෙකුගෙන් ඉල්ලා ගන්නා මාළු වෙළෙන්දියක් සවසට රුපියල් 200 ක පොලියක් ගෙවයි. දැනට ලංකාවේ පවතින බහුතර සිල්ලර වෙළදාම රඳා පවතින්නේ, පොලීකරුවාගේ ප්රාග්ධන වෙළෙඳපොළ නිසා ය. මෙය විෂම චක්රයකි. අප යෝජනා කරන්නේ HNB, සෙලාන්, කොමාෂල්, පෑන් ඒෂියා වැනි බැංකු සිල්ලර වෙළදාමට බැසිය යුතුය යන්න නොවේ.
අපි පළමුවෙන් ‘මූල්ය ප්රාග්ධනය’ (Finance Capital) නිරිවචනය කරමු. වෙළඳ හෝ වාණිජ හෝ කාර්මික ප්රාග්ධනයට වඩා ‘මූල්ය ප්රාග්ධනය’ උන්මුල වශයෙන් වෙනස් ය. යම්කිසි ධනේශ්වරකරණයක් සිදුවන සමාජයක ‘තරඟය’ අභිබවා ඒකාධිකාරය රජ කිරීම පටන් ගන්නේ කොතැන ද එතැන ‘මූල්ය ප්රාග්ධනයේ’ සරුපස බිහි වෙයි. ගෝලීයකරණය වූ මූල්ය ප්රාග්ධනය දෙවන වරට ලෝකය වටා භ්රමණය වන සමකාලීන යුගයේ දී ‘චීන ප්රාග්ධනය’ සහ ‘ඇමෙරිකානු ප්රාග්ධනය’ අතර නිදහස් තරඟය අවසන් වී ඒකාධිකාරී බලය පිහිටුවීම සඳහා අවස්ථාවක් බිහි වී ඇත. ‘ප්රාග්ධනය’ තරඟකාරීත්වයෙන් අත්තනෝමතිකභාවයට එළඹීම සදාචාරය හා සම්බන්ධ ගැටලුවක් නොවේ. ‘මූල්ය ප්රාග්ධනය’ යනු, ධනවාදයේ අලුත් අවධියක් යන අදහස මුලින්ම ප්රකාශ කරන ලද්දේ, රුඩොල්ෆ් හිල්ෆර්ඩින් විසිනි. ලෙනින් විසින් මෙයට එකතු කරන ලද අලුත් අදහස වූයේ, ධනවාදයේ නෛසර්ගික ගුණයක් වූ ‘තරගකාරීත්වය’ නම් හැව අධිරාජ්ය යුගයේ දී හැලී ගොස් ඊට ‘ඒකාධිකාරය’ යන ගුණය ආදේශ වන බවයි. ලංකාවේ ඊනියා ජාතික ආර්ථිකයේ හැඩගැස්ම ඉහත ගුණ දෙකම ආරෝපණය කරගෙන ඇත.
යමිකිසි ජන සමාජයක වාණිජ හෝ කාර්මික හෝ කෘෂිකාර්මික ප්රාග්ධනය අභිබවා (හාල් මාෆියාව යනුවෙන් සදාචාරවාදීව විග්රහ වන්නේ, ‘කෘෂිකාර්මික ප්රාග්ධනය’ ලංකා බැංකුව විසින් පාලනය කිරීමයි. ඩඩ්ලි යනු, මෙහි අතරමැදියෙකු පමණි. ඩඩ්ලිට සල්ලි දෙන්නේ ‘ලංකා බැංකුව’ බව බබාලා තවම දන්නේ නැත.) මූල්ය ප්රාග්ධනය ”හෙජමොනික” (ලංකාවේ ගණිකා වෘත්තියේ යොදවන ප්රසිද්ධ සිංහල වචනය – මේ වචනය සිංහල භාෂාව තුළ සොයා ගැනීමේ ගෞරවය පවා තක්කඩින් මට අහිමි කර ඇත.) වන විට බැංකු වලට දේශපාලන කාර්යයක් ආදේශ වෙයි. ලෙනින්ට අනුව බැංකු සතු ප්රධානත ම හා ප්රාථමික ම කාර්යය නම් ගෙවීම්වල දී ‘අතරමැදියෙකු’ ලෙස ක්රියා කිරීම ය. ඉෂාර නානායක්කාර ජපානයෙන් මිලට ගන්නා ටොයොටා මෝටර් රථ වලට අදාළව මිලියන 3000ක් පමණ ගෙවන්නේ ඔහු නොව HSBC බැංකුවයි. (එක්වරකට) කරුංකා ඉන්දියාවට පැටවීමේ දී ඉන්දීය ඒජන්තයාට මුදල් ගෙවන්නේ LC හරහා ලංකා බැංකුවයි. ලංකාවේ මත්ද්රව්ය වෙළදාමට අදාළව මූල්ය ප්රාග්ධනය සංසරණය වන්නේ, වාණිජ බැංකුවල ජංගම ගිණුම් හරහා ය. මේවායින් සමහර ඒවා හොද වී සමහර ඒවා නරක් වීම, ජනමාධ්ය ගොයියන්ගේ පහළ මැද පාන්තික සදාචාර ඝෝෂාවන් පමණි. (චාපා වැනි කුඩා දරුවන්ගේ Video නැරඹීමෙන් මෙම සදාචාර විලාපය වටහා ගත හැකි ය. දැන් ඊට පුබුදු වැනි පොඩි දරුවන් ද සම්බන්ධ වී ඇත.)
ලෙනින් ඊළඟට (ලංකාවේ නම් ලෙනින් අවලංගු වී බොහෝ කල්ය.) මූල්ය ප්රාග්ධනයේ දේශපාලන විභවය මෙසේ සංකීර්ණ කරයි. ලෙනින් මෙසේ කියයි. “බැංකු ගෙවීම් වලදී අතරමැදියෙකු ලෙස ක්රියා කිරීම මඟින් ‘මුදල් ප්රාග්ධනය’ ලාභ උපයන නැතහොත් සමපේක්ෂණ ප්රාග්ධනයක් බවට පත් කරයි”. මෙය රැඩිකල් පියවරකි. ‘ලංකා බැංකුව’ ඉහත තත්වය නිසා ව්යාපාරිකයන්ට මුදල් ණයට දෙනවා පමණක් නොව මුදල් මැවීමක් ද කරයි. සමහර අවස්ථාවල තැන්පතුකරුවන්ගේ මුදල් අතුරුදහන් කිරීමක් ද සිදු කරයි. සජිත් ප්රේමදාසගේ ගෝලයෙකු සතු වූ මිලියන 300 ක ණය මුදල හදිසියේ බොල් ණය වූයේ රාජපක්ෂලාගේ දේශපාලන උවමනාවක් නිසා ය. සජිත්ට දැනට සිටින මන්ත්රීලා ද වැඩි බවත් අවශ්ය නම් තව 20ක් වුවත් විකුණා දැමිය හැකි බව සජිත්ගේ ගෝලයෙකු කියමින් සිටින්නේ, අහම්බයකට නොවේ. මේ ‘මූල්ය ප්රාග්ධනය’ පාර්ලිමේන්තු ප්රජාතන්ත්රවාදය හීලෑ කරන ආකාරයයි. UNP යේ මෙම තත්වය මලික් සමරවික්රමසිංහ හොඳින් දනියි. ජවිපෙ සහ ඉතුරු වාමාංශිකයන් ගැන අපි කතා නොකර ඉමු. උදාහරණයක් ලෙස, ලලිත් කොතලාවලගේ ව්යාපාර ජාලය අවසන් කිරීමට ආගම මූලික කරගත් සටන ‘චම්පික-රතන’ විසින් මෙහෙය වූයේ මන්ද යන කාරණය ද සොයා බැලීම චාපා වැනි දරුවෙකුට තම වැරදි හදා ගැනීමට උදව් වනු ඇත.
දෛනික ජීවිතයේ දී ‘සිවිල් ජනයා’ වාණිජ බැංකුවලට පිය නැඟීමේදී දෘශ්යමානය වන්නේ, මහජන සේවයක් පමණි. නමුත් බැංකුව ඔබ සිතනවාට වඩා දෙයක් සිදු කරයි. ඔබ එහි තැන්පත් කරන මුදල රුපියල් 1000 ක් නම් ඔවුන්ට මේ තැන්පතුව හරහා රුපියල් 6000 ක ණය මුදල් ව්යාපාරිකයන්ට දිය හැකි ය. මේ සන්දර්භය තුළ මධූෂ් පවා මුදල් වලින් මුදල් මවන්නෙකි. ඔහු විසින් වෙනත් කෙනෙකුට විකුණා ලංකාවට එවන මත්ද්රව්ය තොගයක් ඔහුගේම කණ්ඩායමක් මඟින් හොරකම් කරන අතර එකම ”මත්ද්රව්ය” තොගයෙන් ඔහු මුදල් ද්වි ගුණනය කරයි. බැංකුව සහ මධූෂ් යන පාර්ශව දෙකම කරන්නේ එකම දෙයකි. මුදල් වලින් මුදල් මැවීමයි. නමුත් පිරිසක් මැද පාන්තික මහත්වරු වන (නීතිගරුක) අතර අනෙකා අපරාධකරුවෙකු (නීති විරෝධී) වෙයි.
පකිස්ථාන්-ඩුබායි මත්ද්රව්ය කාටලය විසින් මධූෂ්, මොරිල් වැනි අතරමැදි ඉත්තන් පාවිච්චි කරන්නා සේ චීනය විසින් ‘රාජපක්ෂ කාටලය’ යොදා ගන්නේ ද ඔවුන්ගේ යුවාන් මුදල් ඩොලර් බවට පත්කර ගැනීමට ය. මධුෂ් සහ මොරිල් අතර වෙනස ඇමෙරිකාව සහ චීනය අතර වෙනස පරිදිය. මධූෂ්ට රට තුළ සන්නද්ධ කණ්ඩායම් පැවති නිසා ඔහු මත්ද්රව්ය විකුණා ඉක්මනින් මුදල් එකතු කළ අතර මොරිල්ගේ මත්ද්රව්ය මුදල් කරන විට වැටෙන පොලු ප්රමාණය වැඩි ය. මධූෂ් ඝාතනය වී මොරිල් ඉතුරු වන්නේ ඔහුගෙන් යැපෙන අය වැඩි නිසා ය. ඇමරිකාවට සන්නද්ධ බලයක් ඇති නිසා ලෝක මූල්ය ප්රාග්ධනය පාලනය කිරීම ඔවුන් සතුය. නමුත් චීනය කිසිදු යුද්ධයක් කිරීමට නියමිත නැත. ඔවුන් උත්සාහ කරන්නේ, මුදල් වලින් කප්පම් ගෙවා පුද්ගලයන් සහ රාජ්යයන් බා ගැනීමට ය.







