මහින්ද රාජපක්ෂගෙන් පසු ‛ශ්රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයට’ දේශපාලන අනාගතයක් තිබේද? ෆෙඩ්රික් ජෙම්සන් නම් ඇමරිකානු මාක්ස්වාදී විචාරකයාගේ දෘෂ්ටිකෝණයෙන් මෙම ප්රශ්නය නැවත වර නැගුවොත් එය මෙලෙස නැවත සකස් කළ හැක. මහින්ද රාජපක්ෂට පසු බිහිවන ශ්රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයක් ගැන නෙවී, මහින්ද රාජපක්ෂට පසු බිහිවෙන ‛ශ්රී ලංකාව’ ගැන හිතන එක ලෝක විනාශය හෝ ඇස්ටරොයිඩයක් පෘථිවියට වැටීම නිසා මුළු මහත් මිනිස් වර්ගයාගේම විනාශය සිදුවීම ගැන හිතන එකට වඩා අපහසුයි. කෙටියෙන් කිව්වොත් ලෝක විනාශය, මිනිස් වර්ගයාගේ වඳවීම ගැන හිතන එකට වඩා අපහසුයි මහින්ද රාජපක්ෂගෙන් පසු ලංකාව ගැන හිතන එක.
මහින්ද රාජපක්ෂගෙන් පසු ‛ශ්රී ලංකාවක්’ ගැන සිතීම දුෂ්කර වන්නේ මන්ද? මෙම සිතීම කොතරම් දුෂ්කරද යත් අතුරලියේ රතන සාදුට අනුව රාජපක්ෂ පරම්පරාව තව අවුරුදු 50ක් මේ රට පාලනය කරනු ඇතැයි උන්වහන්සේ අනුමාන කරයි. මහින්ද රාජපක්ෂ බලයට එනවිට ඔහුගේ ආගමනය න්යායගත කරන්නට ලංකාවේ සමාජ-විද්යාවක් සහ දේශපාලන විද්යාවක් පැවතුණේ නැත. මහින්ද රාජපක්ෂගේ ආගමනය ගැන ලංකාවේ ඇත්තේ එක්කෝ ප්රවෘත්ති වාර්තාය, නැතහොත් රූපවාහිනී වාර්තා වැඩසටහන්ය. මහින්ද රාජපක්ෂ ගැන හිතන බොහෝ දෙනා තමන්ව පාලනය කර ගැනීමට, එක්තරා තහංචියක් ස්වයං-බාධාවක් ලෙස ස්වරූපරාගීව තමා වෙතටම ස්වයංව ආරෝපණය කර ගනී. ‛ඕනෑම දෙයක් ගැන හිතන්න! ඕනෑම දෙයක් ගැන විවාද කරන්න! හැබැයි අවසානයේ කීකරු වන්න! රාජපක්ෂ හැර වෙනත් විකල්පයක් නැත.’ ලෝක විනාශය හෝ කලාව වාණිජකරණය වීම ගැන සිතීම වඩා පහසුය.
රටක දේශපාලන අනාගතය ගැන සිතීම අද තරම් තහනම් නැති දිනෙක ශ්රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ නිර්මාතෘ වන බණ්ඩාරනායකගේ අලුත් ‛වෙස් මුහුණ’ (UNPයෙන් ඉවත් වී අලුත් පක්ෂයක් තැනීම) ගැන 1988 වර්ෂයේ අගෝස්තු මසදී නිව්ටන් ගුණසිංහ සටහන් තැබුවේ මෙලෙසය,
‛ජනප්රිය සිංහල-බෞද්ධ ජාතිකත්වය පිළිබඳ ඔහුගේ මතවාදය එක් අතකින් බලය අත් කර ගැනීම සඳහා සමාජ පදනමක් නිර්මාණය කළ අතර අනික් අතට උතුරු-නැගෙනහිර මධ්යම පළාත්වල දෙමළ ජනතාව දුරස්ථ කළේය. මෙහිලා ශ්රී ලාංකික සමාජ සැකැස්මේ විවිධ අංශවලට අයත් නානාප්රකාර සමාජ කොටස් ගොනුකර ගැනීමට බණ්ඩාරනායක සමත් වුවත්, එම ගොනු කිරීම සිදු වූයේ දෙමළ ජනතාව බැහැර කිරීමේ පදනම මතය. පුද්ගලයෙකු අර්ථකථනය කළ යුත්තේ අනෙකාගේ ආශාවට ඇති සම්බන්ධයේ සන්දර්භය තුළ යැයි ලැකාන් කළ අවධාරණය අපිට මෙහිලා අදාළ වෙයි. එමගින් අද අපි අත්දකිමින් සිටින බිහිසුණු වාර්ගික අරගලයකටත්, අස්ථාවරත්වයටත්, ප්රචණ්ඩතාවයටත්, මිලේච්ඡත්වයටත් දේශපාලනමය පදනමද දැමීය.’
නිව්ටන් ගුණසිංහගේ බණ්ඩාරනායකවාදය ගැන ඉහත න්යායික විග්රහය අසම්පූර්ණය. 1988 දී ඔහු මිය ගිය පසු බණ්ඩාරනායකවාදය තවත් සැතපුමක් ඉදිරියට ගමන් කළේය. උපමා කතාවක් ලෙස එය මෙලෙස සකස් කළ හැක. අපි මෙහෙම හිතමු, ඔබට ඇල්ෆ්රඩ් හිච්කොක්ගේ ‛සයිකෝ’ චිත්රපටය භාගයක් නරඹා හදිසි කටයුත්තක් නිසා බැහැර වන්නට සිදු වූවා යයි සිතමු. එවිට ඔබ දකින්නේ මෙවන් සැකිල්ලකි. මේරියන් ක්රේන් නම් සුන්දර තරුණියක් ලෝකයේ වාණිජ පාරාදීසය යයි සැලකෙන කැලිෆෝනියාවේ එක්තරා නගරයක තම කාර්යාල දිවා ආහාර විවේකයේදී හෝටල් කාමරයක තම පෙම්වතා සමඟ නිදහසේ රමණයේ යෙදෙයි. ඉන්පසු තමන්ට බැංකුවේ දමන්නට යැයි ආයතනය විසින් ලබා දුන් මුදලක් පාවිච්චි කරන්නට සිතී ඈත දුර ගමක අධ්යාත්මික සුවය ලබා දෙන ‛බේට්ස් අවන්හල’ වෙත ගමන් කරයි. ඉන්පසු ඇය අතීතාවර්ජනයක යෙදෙයි. තමන් කළේ සාවද්ය දෙයක් යැයි සිතී ඉන් මිදෙන්නට කල්පනා කරයි. ඉන් පසුව හොඳින් ස්නානය කළ යුතු බව ඇය සිතයි. ඊළඟ දර්ශනයේදී ඇය විසින් තමාව ඉතා හොඳින් පිරිසිඳු කර ගනියි. හදිසි කටයුත්ත නිසා ඔබට සිනමා ශාලාවෙන් පිටතට යන්නට සිදු වෙන්නේ මේ මොහොතේයි. එවිට ඔබ ‛සයිකෝ’ චිත්රපටයේ කතාව ගැන කියන්නේ මෙලෙසය, ‛තරුණ ගැහැනු ළමයෙක් සුළු වැරැද්දක් කරලා පස්සේ ඒක නිවැරදි කර ගන්න තීරණය කරා.’ ඒක ආගමික කටයුත්තක්.
චිත්රපටයේ භාගයක් නැරඹූ නිව්ටන් ගුණසිංහ තමා නැරඹූ ‛බණ්ඩාරනායකවාදය’ නම් සිනමා කෘතියේ මුල් අර්ධය ගැන මෙලෙස අර්ථකථනයක් දුන්නේය.
‛එක්සත් ජාතික පක්ෂය තුළ තම අභිලාසය වූ අගමැතිකම ලබා ගත නොහැකි බව බුද්ධිමත් පුද්ගලයෙකු වූ බණ්ඩාරනායක දැක්කේය. එම නිසා පක්ෂයෙන් ඉවත් වූ ඔහු සිංහල බෞද්ධ සංස්කෘතික සටන් පාඨ උපයෝගී කර ගනිමින් අලුතින් නැගී එමින් පවතින ධනේශ්වර සහ සුළු- ධනේශ්වර කොටස් සමඟ සමීප සමාජ සම්බන්ධතා තහවුරු කර ගැනීමට සමත් නව පක්ෂයක් පිහිටුවීය. මෙහි අරුමය නම්, බණ්ඩාරනායක රෙපරමාදු ඇන්ග්ලිකානු පවුලකට අයත් බවත් සේනානායකලා සහ කොතලාවලලා පාරම්පරික බෞද්ධ පවුල්වලට අයත් බවත් හැමෝම දැන සිටීමයි.
ආගම කෙනෙකුගේ පුද්ගලික විශ්වාසයට නොව තම පවුලේ උරුමයට සම්බන්ධය යන අදහස උත්පාදනය කරන ව්යූහයක් තුළ ‛තමා’ බෞද්ධයෙකු බවට පත්වීමෙන් සහ සිංහල බෞද්ධ අවශ්යතා වෙනුවෙන් උද්ඝෝෂණය කිරීමෙන් සනාථ කරන්නේ බණ්ඩාරනායකගේ උපායශීලීත්වයයි.’






